Kiemgroenten en kiemspruiten | basics

basics | kiemgroenten kweken | kiemspruiten kweken | peulvruchten kweken

Kiemgroenten, minigroenten en kiemspruiten kweken kan het hele jaar door. De nog heel jonge plantjes zijn gezond en bevatten per gram zelfs meer vitaminen en mineralen dan de volwassen groenten! Het kweken vraagt weinig ruimte en gaat lekker snel, na vijf tot tien dagen kan er meestal al geoogst worden!


Kiemgroenten en minigroenten zoals tuinkers, mosterd- en rucolakers worden op een lichte plek - maar niet in de volle zon - gekweekt en bevatten veel vitaminen en mineralen, de smaak komt overeen met die van de volwassen groente en is meestal wat sterker.

Kiemspruiten worden op een donkere of halfdonkere plek gekweekt. Ze zijn wit tot lichtgeel van kleur en bevatten veel vitamine B2. Zet de kiemspruiten voor wat extra vitamine C nog een dag op een lichte plek. Er gaat dan wel wat vitamine B2 verloren.

 

Het voorbereiden van de zaden

Voor het kweken van kiemspruiten (zoals alfalfa, rode klaver en taugé) moeten de zaden eerst voorgeweekt worden. Bonen, erwten en linzen hebben meestal de langste inweektijd nodig.

Voorweken hoeft niet altijd en niet alle zaden zijn geschikt om voor te weken. Staat op de verpakking niet aangegeven of de zaden als kiemgroente - kers - of als spruitgroente gekiemd moeten worden dan kunnen de zaden eerst getest worden.

Leg voor het testen een klein aantal zaden op een laagje natte watten; ontstaat er al snel rondom de zaden een slijmlaagje - zoals bij tuinkers en basilicumzaden - dan zijn ze vooral geschikt als kiem- of minigroente. Ontstaat er geen slijmlaagje dan zijn de zaden geschikt voor het kweken van kiemspruiten. Meestal kunnen ze dan ook als kiemgroente worden gekweekt.

Kiemgroenten worden geoogst zodra ze vijf tot acht centimeter hoog zijn en twee tot vier blaadjes hebben. Wanneer de zaden als minigroente worgen gekweekt dan worden ze geoogst bij een hoogte van tien tot vijftien centimeter.

Gebruik bij het kweken van kiemspruiten twee tot drie eetlepels zaden per keer, dat is vaak al voldoende tenzij je natuurlijk een grote hoeveelheid wilt kweken. De zaden die overblijven moeten in de gesloten verpakking droog, koel en donker bewaard worden.


Voorweektijden zaden, bonen en erwten

alfalfa, linzen, broccoli, gierst, daikon, radijs, rode klaver, rode kool, rucola
voorweken 6 uur in warm water
standplaats kiemspruit - donker tot halfdonker / microgroente - op een lichte plaats

tarwegras(1), gerst, gierst, haver, rogge, spelt, fenegriek
voorweken 8 uur in warm water
standplaats kiemspruit - donker tot halfdonker / microgroente - op een lichte plaats

erwten, linzen, sojabonen, mungbonen of taugé
voorweken 10 uur in warm water
standplaats kiemspruit - donker tot halfdonker / minigroente - op een lichte plaats

adukibonen, bieslook, prei, ui, kikkererwten, pompoen, shiso(1), zonnebloem(1) 
voorweken 12 uur in warm water
standplaats kiemspruit - donker tot halfdonker / minigroente - op een lichte plaats

De kweekduur van shisozaad, tarwegras en zonnebloempitten kan aanzienlijk verkort worden door ze een dagdeel te laten weken in ruim water.​

 

Kiemspruiten kweken

Zaden die geschikt zijn voor het kweken van kiemspruiten: adukibonen, alfalfa, berglinzen, broccoli, chinese bieslook, doperwten, dupuislinzen, fenegriek, groene erwten, groene linzen, kikkererwten, prei, radijs, rode klaver, rode kool, tarwegras, gierst, mungbonen.​

  • Chinese bieslook, prei, ui en knoflookzaden na het voorweken de zaden eerst een nachtje in de koelkast plaatsen, daarna bij 20 tot 25 °C laten ontkiemen. Het ontkiemen van deze zaden duurt vrij lang, het kan meer dan een week duren voordat de eerste puntjes zichtbaar zijn.
  • Adukibonen hebben voldoende warmte en tijd nodig om te kunnen ontkiemen. Ontkiem ze bij een temperatuur van 20 °C en zet ze op een donkere plek. Na ongeveer drie dagen moeten ze ontkiemd zijn.
  • Zodra er een kiem - een klein wit puntje - op de bonen te zien is zijn ze klaar, ook de bonen waar geen kiem zichtbaar is zijn dan klaar. De bonen moeten na het kiemen stevig aanvoelen en knapperig zijn. Bonen die zacht of zelfs papperig aanvoelen en stinken meteen weggooien.
  • Peulvruchten die ontkiemd zijn voor gebruik enkele minuten blancheren of op een andere manier even kort verhitten.

Drooggroeien en bewaren

Laat de kiemen na de allerlaatste spoelbeurt zo'n zes uur drooggroeien. Desgewenst kan de laatste spoelbeurt worden vervangen door een washandeling om de kiemen zoveel mogelijk van pelletjes te ontdoen. Na gebruik of na het drooggroeien de kiemen gekoeld (max. 7°C) en afgesloten - maar niet luchtdicht - bewaren.

 

Kiemgroenten en minigroenten kweken

Zaden die geschikt zijn als kiemgroente: amarant, basilicum, boekweit, broccoli, chinese bieslook, doperwten, erwten, lijn- of vlas, mosterd, pompoen, prei, quinoa, raapsteel, radijs (daikon, sango, china rose), rode kool, rucola, shiso, tarwegras en alle andere granen, tuinkers en zonnebloempitten.

  • Chinese bieslook/preizaden na het voorweken eerst een nachtje in de koelkast plaatsen, daarna bij 20 - 25 °C laten ontkiemen. Het ontkiemen duurt lang, na twee tot drie weken komen de zaden op. Kiemen in een glazen pot gaat bij deze zaden - maar vaak ook bij de andere zaden - sneller dan ontkiemen op een roostertje of op een laagje zaaigrond.
  • Tarwegraszaden en zonnebloempitten voor het zaaien eerst voorweken.
  • Shisozaden in lauwwarm water voorweken en bij een temperatuur van 20 tot 25 °C als microgroente laten ontkiemen.
  • Basilicumzaden bij 20 tot 25 °C laten ontkiemen. Het ontkiemen duurt lang, na twee tot drie weken komen de zaden op.

 

Tips & Tricks

  • Ontkiemen de zaden niet of nauwelijks dan kan een andere kweekmethode de oplossing zijn.
  • Een onjuiste temperatuur kan er voor zorgen dat de zaden niet of nauwelijk ontkiemen. Zorg daarom voor de juiste temperatuur, sommige zaden ontkiemen alleen bij een hoge temperatuur.
  • Leg desgewenst een deksel op de pot of kiembak om het ontkiemen te bevorderen, verwijder het deksel zodra de kiemen opkomen.  
  • Bij een tekort aan vocht kunnen haarworteltjes ontstaan (zie foto rechts). De haarworteltjes worden vaak aangezien voor schimmel maar het is volkomen onschuldig en de kiemen zijn dus gewoon eetbaar.
  • Spoel desgewenst wat vaker of verhoog het waterniveau wanneer er een kiemschaaltje met rooster gebruikt wordt. De kiemen - of zaden - niet meer dan twee tot drie maal per dag spoelen en na het spoelen de kiemen altijd goed uit laten lekken.
  • Er kan overigens wel schimmel ontstaan. Bij een teveel aan vocht kunnen de kiemen en zaden papperig worden en gaan stinken. Gooi de kiemen dan meteen weg en maak de kiempot goed schoon.
  • Soms is het helemaal niet nodig om te spoelen, peulvruchten ontkiemen beter wanneer ze na het voorweken in een iets vochtige - maar niet natte - omgeving ontkiemd worden. Het kiemen van peulvruchten duurt meestal maar een paar dagen. Zorg altijd voor voldoende ventilatie tijdens het ontkiemen.
  • De meeste zaden en bonen hebben een inweektijd nodig, tijdens deze periode nemen de zaden water op. Het inweken zorgt er voor dat de zaden sneller ontkiemen.
  • Zaden die tijdens het inweken een doorzichtig laagje vormen (basilicumkers, tuinkers) zullen moeilijker of zelfs niet ontkiemen wanneer zij als kiemspruit worden gekweekt. Deze zaden kunnen het beste als micro- of minigroente gekweekt worden.
  • Niet alle zaden zijn geschikt is om te kiemen. De biologische kiemzaden van de Peuleschil, de Bolster en Buzzy Seeds zijn speciaal geselecteerd op kiemkracht en geschikt om te kiemen.

 

Kiemgroenten gebruiken en bewaren

Zodra de kiemspruiten klaar zijn kun je ze het beste in de koelkast bewaren (bij zo'n 7 ºC). Doe de kiemen in een schaaltje en dek het bakje af om uitdrogen te voorkomen, er moet nog wel wat lucht bij kunnen.

Microgroenten kunnen op het schoteltje of kweekbakje nog enkele dagen bij kamertemperatuur worden bewaard.

Kiemen zijn geschikt voor salades, als broodbeleg, garnering en als toevoeging aan warme gerechten, soepen en omeletten. Ook lenen kiemen zich uitstekend voor de verwerking in borrelhapjes; neem bijvoorbeeld een stukje kaas en vervang de mosterd door een plukje mosterdkers of radijskiemen.


 

Bronnen: de Peuleschil / 'Kiemen & microgroenten kweken' door Peter Bauwens

Winkelwagen

Geen artikelen in winkelwagen.

Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze nieuwsbrief
Aanmelden

Korting

Velt-leden ontvangen 10% korting op alle biologische zaden. Kijk voor meer informatie op Veelgestelde vragen

© 2016 - 2017 Zahra Seeds | sitemap | rss | webwinkel beginnen - powered by Mijnwebwinkel